autorski tomik wierszy "Na krawędzi"
powrót do strony głównej witrynyinformacje o autorze witrynyPodziękowaniaprzejście do galeriiprzejście do działu z filmamiprzejście do działu z artykułamiprzejście do działu z moją poezjąprzejście do działu z moimi opowiadaniamiprzejście do działu z opisami szlakówporadnik górołazamini blog - aktualnie u mniesprzętrecenzje książekkonkursyBaza schronisk górskichTomik - "Na krawędzi"dział z zasobami do pobrania i linkamikontakt
powrót do strony głównej artukułów  artykuł: "Namioty ich typy, zalety i wady..." 
artykuł do pobrania jako PDF (spakowany w Zip-ie)
 data  publikacji: 17.06.2012.                                                             strona: 1/3 strona kolejna
Na przestrzeni ostatnich 10 lat dostępny w Polsce sprzęt górski przeszedł prawdziwą rewolucję. Dostępne stały się rzeczy, które wcześniej nasi wspinacze mogli oglądać jedynie na zagranicznych wyprawach, a które dla przeciętnego górołaza pozostawały albo w ogóle nie znane, lub wyłącznie w sferze marzeń. Dotyczy to całego sprzętu górskiego, w tym tego o którym będzie niniejszym artykuł - namiotów.

Któż z nas nie pamięta dawnych namiotów rodem z PRL-u marki "Polsport" z aluminiowymi rurami, płachtami ciężkich, nasączanych gumą tkanin, ledwo mieszczących się w sporych torbach, które w przypadku namiotów trójek trzeba było taszczyć we dwóch... na szczęście dla naszych pleców namioty tego typu praktycznie już zniknęły z pejzażu gór. Zastąpiły je nowoczesne, lekkie namioty, wykonane z odpornych mechanicznie materiałów. I o tych ostatnich rzecz właśnie będzie. W artykule tym znajdziecie garść informacji opisujących rodzaje konstrukcji nośnych, poczynając od dawnych po współczesne namioty, ich budowę, kształty, oraz płynące z tych rozwiązań zalety i wady.

Systematyka artykułu:
Część I / Typy konstrukcji nośnych namiotów:
Część II / Z tropikiem czy bez...
Część III / stelaż zewnętrzny czy wewnętrzny...
Część IV / Materiały i wodoodporność...
Część V / Dodatkowe funkcje, bajery...
Część VI / By służył jak najdłużej...
Tytułem słowa na zakończenie...


Część I / Typy konstrukcji nośnych namiotów:

Typ I - spoglądając wstecz...  
Do najstarszych, wspomnianych na wstępnie typów namiotów, należą modele posiadające stelaż nośny wykonany z ciężkich aluminiowych, bądź nawet stalowych rurek. Namioty te o charakterystycznym dwu spadowym dachu (rzadko w przypadku dużych rodzinnych namiotów czterospadowe), miały stelaże które do pewnego utrzymania się w pionie wymagały stosowania licznych i starannie napiętych odciągów. Ten właśnie wymóg znacznie determinował teren w którym, mógł on zostać rozbity. Namioty tego typy praktycznie nie posiadały żadnych zalet, ich rozkładanie bywało koszmarne, czasochłonne, a ich waga spora, co gorsza były one wyjątkowo wrażliwe na powiewy wiatru, częstokroć mu ulegając i w końcowym efekcie lądując na głowach użytkowników.

Pierwsze konstrukcje posiadały stelaż zbudowany z jednego głównego pionowego pałąku, na którym, wraz z dodatkowymi, trójkątnie rozstawionymi masztami pionowymi zasadniczo spoczywał dach (namiot). W późniejszych modelach próbowano poprawić stabilność takich rozwiązań, poprzez dodanie kolejnego pałąku pionowego, biegnącego w osi trójkąta. Poprawiło to co prawda nieco stabilność, lecz równocześnie zaowocowało masztem w przejściu, oraz dodatkową i tak przecież już sporą wagą.

Namioty tego typu pomimo że zniknęły z rynku, sama ich idea techniczna częściowo przetrwała do dnia dzisiejszego, w postaci małych, ultralekkich, jedno osobowych namiotów - płacht, gdzie stosuje się czasem pałąki ustawione w trójkąt, bądź trapez, z pojedynczą, lub podwójną kalenicą. Są to jednak pałąki wykonane już z nowoczesnych, lekkich materiałów.

zalety:
  • brak
wady:
  • duża waga
  • niestabilność
  • konieczność stosowania starannie napiętych odciągów
  • duża wrażliwość na wiatr
  • niska wodoodporność
  • słaba paro przepuszczalność


Wspomnienie przeszłości... dawne namioty turystyczne i kempingowe
Współcześnie - budowa i materiały
Współcześni następcy tego typu namiotów to konstrukcje o najczęściej stelażach samonośnych, w których zminimalizowano znaczenie odciągów, czyniąc namiot znacznie mniej wrażliwym na działanie wiatru, oraz sił wynikających z opadów śniegu, czy deszczu. Wśród materiałów stosowanych do wykonania stelaży nośnych królują dwa: włókno szklane, oraz duraluminium. Oba są równie lekkie, jednak te pierwsze (włókno szklane) ma o wiele mniejszą wytrzymałość mechaniczną od duraluminium, jest ono jednak o wiele tańsze, co sprawia że w klasie namiotów turystycznych, przewidzianych dla zwykłej, nie wymagającej turystyki, są one najczęściej spotykanymi. Stelaże wykonane z duraluminium spotykamy najczęściej w zaawansowanych i drogich namiotach wyprawowych, oraz przewidzianych od podstaw dla ekstremalnych zastosowań.

Sama konstrukcja pałąków stelaży, jest najczęściej taka sama, składają się one z krótkich segmentów, połączonych wewnątrz elastyczną linką, dzięki czemu można je błyskawicznie składać i rozkładać, linka odpowiada również za utrzymanie pałąku w całości. W niektórych drogich modelach namiotów spotyka się prócz linki wewnątrz pałąka dodatkowy zatrzask na każdym z segmentów, co dodatkowo je wzmacnia i czyni mniej awaryjnymi. 

Typ II - igloo...
Wśród współczesnych namiotów królują dwa główne typy stelaży, oraz ich pochodne. Pierwszym, najpopularniejszym ze względu na zazwyczaj niższa cenę są namioty o stelażu składającym się z dwóch skrzyżowanych, wygiętych, masztów, tworzących charakterystyczne "iglo". Jest to typ konstrukcji samo nośnej, umożliwiającej błyskawiczne rozłożenie namiotu w większości warunków pogodowych, oraz co ważne w większości miejsc (w odróżnieniu od namiotów opartych na masztach wymagających odciągów dla pewnego spionowania i napięcia płachty namiotu). Takie konstrukcje charakteryzują się lekkością, oraz stosunkowo dużą wysokością pionową, co znacznie poprawia komfort korzystania z nich. Jednak również ta cecha, jak i sam kształt i typ stelaża czyni je nieco bardziej wrażliwymi na wzdłużne podmuchy wiatru. Do wad takiego rozwiązania należy również zaliczyć brak zintegrowanego z podłogą przedsionka.

zalety:
  • względnie duża wysokość pionowa
  • stabilność
  • samo nośność
  • szybki montaż i demontaż
  • niska waga
  • dobra odporność na nacisk poziomy
  • możliwość rozbicia w każdym terenie
wady:
  • względna wrażliwość na boczne i wzdłużne podmuchy wiatru
  • brak przedsionku


I. II.
Przykłady namiotów o typowej budowie "igloo":
1 - Quechua model T2
2 - Coleman model Crestline
Typ III - tunel...
Drugim, najczęściej spotykanym w profesjonalnych namiotach wysokogórskich, oraz wyprawowych, typem konstrukcji stelaża jest typ "tunelowy". Są to stelaże podobnie jak w przypadku konstrukcji typu "iglo" oparte na elastycznych masztach, które również podobnie do nich tworzą po złożeniu i połączeniu z pokryciem namiotu konstrukcję samonośna, jednak w odróżnieniu od wcześniejszego typu pałąki ustawiane są w jednej linii za sobą tworząc charakterystyczny tunel. Namioty takie są zazwyczaj o wiele odporniejsze na boczne i wzdłużne podmuchy nawet silnego wiatru, oraz mają lepszą nośność dla obciążenia pionowego. Te właśnie cechy determinują ich zastosowanie. Stabilność tą okupiono jednak znacznie mniejszą wysokością pionową, co może wpływać negatywnie na komfort użytkowania.

zalety:
  • wysoka odporność na boczne i wzdłużne podmuchy wiatru
  • wysoka odporność na nacisk pionowy
  • stabilność
  • samo nośność
  • szybki montaż i demontaż
  • niska waga
  • możliwość rozbicia w każdym terenie
wady:
  • mała wysokość pionowa wpływająca na komfort użytkowania


Przykłady namiotów o typie konstrukcji przypominającej "tunel" składającej się z szeregu wygiętych pałąków o różnej wysokości
Typ IV - hybryda...  
Trzeci typ konstrukcji, prężnie rozwijany w ostatnich latach, szczególnie dla wymagających zastosowań, łączy w sobie zalety obu wcześniejszych - czyli typu "iglo" i "tunel". Są to konstrukcje oparte jak wymienione wcześniej na elastycznych pałąkach, będące ich hybrydą. Stelaże takie mają zazwyczaj część mieszkalną opartą na typie "igloo" zbudowaną z dwóch skrzyżowanych pałąków, oraz dodatkowy pałąk w kształcie "tunelu", przedłużający namiot o przedsionek.

Rozwinięciem tego pomysłu są namioty o złożonej bryle zbudowane z dwóch głównych pałąków nośnych jak w typie igloo, oraz rozbudowane o kolejne ułożone tunelowe pałąki, co znacznie zwiększa ich powierzchnię.

Połączenie tych dwóch typów konstrukcji łączy w sobie zalety dwóch wymienionych, oraz wzajemnie wyklucza ich wady. Są to jednak namioty o specjalnych zastosowaniach, przygotowane do ekstremalnych wyzwań, stąd raczej rzadko spotykane na szlakach na co dzień.

zalety:
  • duża wysokość pionowa części sypialnej
  • przedsionek
  • wysoka odporność na boczne i wzdłużne podmuchy wiatru
  • wysoka odporność na nacisk pionowy
  • stabilność
  • samo nośność
  • szybki montaż i demontaż
  • możliwość rozbicia w każdym terenie
  • wysoka odporność determinującą zastosowania w ekstremalnych warunkach
wady:
  • nieco większa waga
Przykład wysoce specjalistycznego namiotu wyprawowego firmy Marabut, model Axum, o hybrydowej budowie stelaża, gdzie występują zarówno pałki charakterystyczne dla formy "igloo", jak i dla namiotów o kształcie "tunelu", takie połączenie zazwyczaj poprawia komfort korzystania z namiotu (wyższa sypialnia), oraz udostępnia dodatkową powierzchnię w postaci w pełni zintegrowanych przedsionków. Konstrukcje hybrydowe ze względu na swoje świetne właściwości, w tym wysoką odporność na wiatr, oraz nacisk pionowy, królują wśród zaawansowanych namiotów wyprawowych
strona 1 strona 2 strona 3 strona następna
powrót do strony głównej artukułów artykuł do pobrania jako PDF (spakowany w Zip-ie)
Prawa autorskie CC - Attribution Non-Commercial Share Alike by Sebastian Nikiel
Mój kanał informacyjny RSS ocen - skomentuj
strona głównao mniepodziękowaniagaleriafilmyartykułypoezjaprozaszlakiporadnik górołazau mniesprzętrecenzjeKonkursyschroniskaTwórczość wydanazasoby-linkikontakt