autor przed kultową Chatą pod Rysami

Pasmo: Słowackie Tatry Wysokie Cel: Rysy 2499 m n.p.m. Dni: 1 Start: Szczyrbskie Jezioro Meta: stacja kolejki elektrycznej Popradzkie Pleso, w pobliżu centrum miasta Szczyrbskie Jezioro Czasy przejść: Szczyrbskie Jezioro -  Trigan - Schronisko przy Popradzkim Stawie: 1 godzina 45 minut / szlak: Schronisko przy Popradzkim Stawie -  Rozstaje nad Żabim Potokiem: 35 minut / szlak: Rozstaje nad Żabim Potokiem - Chata pod Rysami (Schronisko pod Wagą): 2 godziny 30 minut / szlak: Chata pod Rysami (Schronisko pod Wagą - obecnie nieczynne)-  Przełęcz pod Wagą -  Kopa nad Wagą - Rysy: 55 minut / szlak: Rysy -  Kopa nad Wagą -  Przełęcz pod Wagą - Chata pod Rysami: 45 minut / szlak: Chata pod Rysami - Rozstaje nad Żabim Potokiem: 1 godzina 45 minut / szlak: Rozstaje nad Żabim Potokiem - Schronisko przy Popradzkim Stawie: 25 minut / szlak: Schronisko przy Popradzkim Stawie -  Dolina Mięguszowiecka - Stacja kolejki elektrycznej Popradzkie Pleso (obok centrum miasta Szczyrbskie Jezioro): 1 godzina 10 minut / szlak: Łączne czasy przejść:  9 godzin  50 minut Opis i charakterystyka tasy: Piękny, malowniczy szlak, umożliwiający w dużo bezpieczniejszy i łatwiejszy sposób, w stosunku do Polskiego szlaku z Morskiego Oka, zdobycie najwyższego szczytu naszego kraju - Rys. I właśnie ta względna łatwość, w znacznej mierze przyczynia się do faktu że jest on bardzo popularny wśród turystów, w związku z czym musimy się liczyć ze sporym na nim tłokiem. Jednak jak w przypadku innych tatrzańskich szlaków, z nawiązką wynagradzający nam widokami i emocjami, wszystkie te przywary. Szlak ze wszech miar godny polecenia i wart odwiedzenia. Wędrówkę rozpoczynamy od dotarcia do Szczyrbskiego Jeziora. Natrafimy tam na biegnący wokół niego czerwony szlak. Wybieramy kierunek prowadzący do Popradzkiego Stawu (Popradske Pleso) przez Dolinę Mięguszowiecką. Początkowo szlak będzie nas wiódł przez kilka minut wokół jeziora, by po chwili skręcić w prawo, przechodząc obok przystanku autobusowego TEŹ, dalej przez szosę w kierunku lasu. Chwilę potem przeprowadzi nas przez kolejną drogę, następnie zakręci w górę w gęstszy las świerkowy. Czeka nas teraz 30 minutowy odcinek, na którym szlak stopniowo będzie się wznosił wyprowadzając nas na szczyt Trigan (Drygant 1481 m n.p.m.). Szczyt jest w pełni zalesiony. Kilka minut później, dotrzemy do rozwidlenia szlaków. Od naszego czerwonego szlaku, w prawo odchodzi, zaczynający się tutaj szlak zielony. Szlak ten ma charakter łącznikowy, w przeciwieństwie do szlaku czerwonego sprowadza do dna Doliny Mięguszowieckiej, wiodąc wprost do  Popradzkigo Stawu ( Popradske Pleso). Szlak czerwony natomiast wiedzie głównie ponad dnem doliny, morenowym grzbietem, oddzielającym Dolinę Mięguszowiecką od Młynickiej Doliny, a dalej trawersując zbocza Baszt. Czasowo oba odcinki wypadają podobnie. Jeśli kontynuujemy trasę szlakiem czerwonym po około godzinie i 15 minutach, licząc od szczytu Trigana (łącznie od Szczyrbskiego Jeziora 1 godzina 45 minut), powinniśmy dotrzeć w rejon Popradzkiego Stawu. W miejscu tym zbiega się kilka szlaków. Wspomniany zielony (kończący się nad stawem), niebieski, oraz zaczynający się tutaj krótki żółty szlak, prowadzący do Symbolicznego Cmentarza Ofiar Gór pod Osterwą. W odległości kilkudziesięciu metrów zobaczymy charakterystyczny budynek schroniska przy Popradzkim Stawie (1500 m n.p.m.). Warto tam na chwilę zaglądnąć i odpocząć, przed dalszą drogą. Ze schroniska wracamy z powrotem w rejon węzła szlaków. Tutaj włączamy się w szlak niebieski, kierując się w głąb Mięguszowieckiej Doliny, (docelowo znaki opisują szlak na Rysy). Do ciekawostek należy, że w rejonie węzła szlaków, w pobliżu schroniska nad Popradzkim Stawem natrafimy na niewielkie drewniane zadaszenie, pod którym zgromadzono, przygotowane do transportu pakuny. Chętni mogą za symboliczną gratyfikacją wynieść, wybraną przez siebie część ładunku do Schroniska pod Wagą (Chaty pod Rysami). W zamian mogą spodziewać się pysznej herbaty, lub kawy, oraz posiłku. Chata pod Rysami jest to jedno z nielicznych wysokogórskich schronisk, gdzie do dnia dzisiejszego, większość zaopatrzenia wynoszona jest na plecach nosiczy. Do dodatkowych ciekawostek należy też że każdego roku, organizowane są tutaj zawody nosiczy, noszące nazwę - Šerpa Rallye. Rekordowy ładunek wyniesiony do Tatrzańskigo schroniska wynosił 270 kg, wynik ten należy do nosicza Laco Kulanga, który był równocześnie hatarem schroniska pod Łomnicą. Natomiast rekordowy wynik ładunku wyniesionego do Chaty pod Rysami, wynosi 116 kg, a rekordowy czas podejścia z ładunkiem wynoszącym 60 kg do Chaty pod Rysami, ze schroniska nad Popradzkim Stawem wyniósł nieco ponad godzinę. Wyruszając z nad Popradzkiego Stawu, poruszać będziemy się głównie rzadkim, niskim, świerkowym lasem, oraz wśród coraz liczniejszych kosówek, ponad którymi, prześwitywać będą potężne turnie, szczytów otaczających dno doliny. Szlak stopniowo, lecz nieustannie, będzie się wznosił. Po około 35 minutach od opuszczenia stawu, docieramy do drewnianego mostka nad Żabim Potokiem (Razcestie nad Źabim Potokom 1620 m n.p.m.). Tuż za nim  natrafimy na  czerwony, skręcający w prawo szlak, za którym podążając dotrzemy aż na Rysy.  Szlak od razu ostro wyrywa do góry, prowadząc nas zakosami, wąską ścieżką, pomiędzy potężnymi blokami skalnymi, porośniętymi częściowo kosodrzewiną. Po około 40 minutach wyprowadzi on nas na próg Żabiej Doliny Mięguszowieckiej. Rejon Rozstaju przy Żabim Potoku Żabia Dolina Po około 15 / 20 minutach dotrzemy do wąskiego wcięcia w skalnym bloku, zza którego można wyjść na krawędź Wielkiego Mięguszowieckiego Żabiego Stawu (1919 m n.p.m.). Kontynuując podejście za czarownymi znakami, zbliżając się do szczytu ostatniego skalnego progu, warto rozejrzeć się dokoła. Szczególnie imponująco wygląda w tym miejscu górna - zachodnia część Doliny Mięguszowieckiej, oraz Doliny Szataniej. Zbliżając się do stawu, otworzy się przed nami wyjątkowy widok na wypełnioną rumoszem skalnym dolinę, gdzie pomiędzy skałami można dostrzec zarys dalszego przebieg szlaku. Idąc dalej, docierając do kulminacji doliny, zobaczymy niewielki schron pod dużym skalnym blokiem. Patrząc na zachód zobaczymy, ograniczający panoramę, Wołowiec Mięguszowiecki z eksponowaną południową granią. Ścieżka nadal lawirując pośród skał, trawersując piarżyska, stopniowo wznosząc się ponad lustrem stawu, wyprowadza nas do Dolinki Pod Żabim Koniem, by następnie trawersując południowe żebro Rys wzdłuż, wyprowadzić nas początek Doliny pod Wagą  (Kotlinka pod Vahou). Przed nami teraz stosunkowo krótki odcinek, gdzie poruszać będziemy się po mocno nachylonych płytach. Odcinek ten został w całości ubezpieczony za pomocą łańcuchów i kilku klamer. Generalnie urzeźbienie tego odcinka stwarza wystarczająco dużo pewnych chwytów, aby nie musieć korzystać z dodatkowej asekuracji, jednak po deszczu, lub podczas oblodzenia, gdy płyty są śliskie, mogą one się okazać bardzo przydatne. Ubezpieczony odcinek podejścia przed Kotlinką pod Wagą Kilkadziesiąt metrów powyżej, ścieżka znów się rozszerza, a przed nami ostatni odcinek w kierunku schroniska, który pokonujemy po głazach. Przed nami wyłoni się charakterystyczny budynek chaty pod Rysami (obecnie może on być już w znacznej mierze zmieniony) usytuowany pod ścianą przełęczy Waga. Jest to najwyżej położone schronisko Tatrzańskie - 2250 m n.p.m. Działa ono w okresie od 01.06. do 31.10., czyli generalnie w okresie otwarcia szlaków powyżej schronisk w Tatrach Słowackich (15.06.-31.10.). Sam budynek schroniska, ze względu na swoje usytuowanie był wielokrotnie uszkadzany przez lawiny, na których drodze stoi. W 2000, oraz 2001 roku został bardzo uszkodzony, jednak dzięki zaangażowaniu w sprawę wielu ludzi z górskiego środowiska, klubów górskich, oraz przede wszystkim uporu wieloletniego hatara obiektu Viktora Beranka (jest hatarem tego obiektu od 1979 roku), zostało ono wyremontowane, nadal służąc turystą. Nie zmieniało to jednak sytuacji związanej z niebezpieczną lokalizacją i ciągłym narażeniem obiektu na kolejne ciosy ze strony lawin. W związku z tym po długich debatach, oraz problemach legislacyjno - finansowych, wiosną bieżącego 2010 roku, zapadła ostateczna decyzja o przebudowie obiektu. W związku z czym schronisko zostało wyłączone z użytkowania na najbliższe dwa lata. Pierwotnie planowano całkowitą re lokalizację obiektu, jego nowe położenie miało się znajdować powyżej obecnego, na bezpiecznej przełęczy Waga. Jednak ze względu na czas jaki byłby potrzebny do załatwienia procedur związanych z nabyciem prawa własności gruntu pod budowę, oraz szybko zbliżający się ostateczny termin wykorzystania dotacji ministerialnej na budowę, zdecydowano się na rozwiązanie kompromisowe. Postanowiono wybudować nowy, obiekt w zarysie powiększonych fundamentów starego schroniska. Uroczystość otwarcia nowego obiektu planowana jest na 15.11.2011. Nowy obiekt ma zostać znacznie powiększony, oraz wzmocniony, aby sprostać niebezpieczeństwu związanemu z corocznym naporem lawin. W schronisku ma powstać pełno wartościowe piętro mieszkalne dla nocujących turystów. Jak wieści niosą rzeczą nie zmienioną ma pozostać, legendarna już toaleta dla turystów, zawieszona nad skałą. Obecnie na przełęczy funkcjonuje, w okresie otwarcia szlaku, jedynie bufet, nie  możliwości nocowania. Należy wziąć to pod uwagę planując wycieczkę. Stary obiekt słynął z rewelacyjnej górskiej atmosfery, pysznej kapustovej polievki, obecnie niektórych z tych dań można spróbować w bufecie. Dawny budynek Chaty pod Rysami Klimatyczny kibelek - elementy który ma zostać zachowany w nowym schronisku Z rejonu schroniska ruszamy ścieżką pomiędzy rumoszem skalnym w kierunku widocznego ponad nim siodła Przełęczy pod Wagą. Dotarcie tam zajmie nam około 10 /15 minut. Ostatni fragment pokonujemy po głazach i występach skalnych. Z siodła (2340 m n.p.m.) roztacza się piękny widok na Ganek i Galerię Gankową.  Dalej  szlak skręca w lewo, wzdłuż skalnego grzbietu, prowadząc zakosami po dość szerokich, łagodnie nachylonych zboczach. Doprowadza nas ona do krawędzi Dolinki Pod Żabim Koniem, dalej na wprost na skalny, zwornikowy północno-zachodni szczyt Rysów. Dotarcie do tego miejsca ze schroniska powinno nam zająć nie więcej niż 45 minut. Podejście na siodło Przełęczy pod Wagą Polsko / Słowacki szczyt Rys - 2499 m n.p.m. Chwilę potem wąską, prowadzącą wśród skał ścieżką, docieramy do miejsca gdzie możemy wybrać, który z wierzchołków Rys odwiedzimy. W prawo prowadzi ścieżka  na Słowacki, południowy wierzchołek Rys, który jest wyższy od polskiego - 2503 m n.p.m. W lewo zaś na północno-zachodni szczyt Polsko-Słowacki Rys, jego wysokość wynosi 2499 m n.p.m. Ten ostatni, jest szczególnie ludnie odwiedzany przez turystów. W sezonie letnim możemy spodziewać się że będzie on w znacznej mierze zatłoczony, gdyż to na nim spotykają się dwa szlaki, ten którym przyszliśmy, oraz polski szlak prowadzący z Morskiego Oka. Przez wierzchołek przebiega granica państwowa, oraz funkcjonuje na nim turystyczne przejście graniczne. W 2007 roku przejście to zostało zlikwidowane, a granica na mocy porozumienia z Schengen otwarta. Widok ze szczytu Rys wynagradza nam wszystkie poniesione trudy i na stałe wpisze się w naszą pamięć. Podczas dobrej pogody obejmuje on swym zakresem większość Tatr Polskich i Słowackich, od Krywania po Tatry Bielskie. Wyjątkowe wrażenie robi imponujący masyw Mięguszowieckich i Wysokiej. Patrząc na stronę słowacką w dole zobaczymy tafle Żabich Stawów, Dolinę Białej Wody, oraz Litworowy Staw. Patrząc w kierunku polski, zobaczymy w dole lustro ciemnych wód Czarnego Stawu pod Rysami, oraz Morskiego Oka. Przy dobrej widoczności zdarza się że widać odległy o 90 km Kraków. Z wierzchołka wracamy tą samą drogą którą przyszliśmy, w kierunku Chaty Pod Wagą. Po dotarciu do niej, podążamy w dół czerwonym szlakiem do Rozstai nad Żabim Potokiem. W Dolinie Mięguszowieckiej,  ponownie włączamy się w niebieski szlak, wracając nad Popradzki Staw. Zejście z Rys do Popradzkiego Stawu (bez wliczenia ewentualnego czasu spędzonego w bufecie) powinno nam zająć około 2 godzin 55 minut. Przy Popradzkim Stawie musimy zdecydować się jaki wariant zejścia będzie nam bardziej odpowiadał. Do wyboru mamy szlak czerwony którym się tu dostaliśmy, lub szlak niebieski. Właśnie ten ostatni, proponuję, aby nie musieć powtarzać tych samych dróg. Szlak sprowadzi nas płajem, wzdłuż dna Doliny Mięguszowieckiej do stacji elektryczki Popradske Pleso, skąd możemy dostać się w wybranym kierunku. Zejście szlakiem niebieskim zajmie nam około 1 godziny 10 minut. Dostępność trasy: Trasa niezbyt wymagająca techniczne, jednak stosunkowo długa, częściowo o charakterze wysokogórskim, jako taka wymaga więc dobrego przygotowania kondycyjnego. Dostępna jak wszystkie szlaki powyżej linii schronisk w Słowackich Tatrach, w okresie od 15.06.-31.10. Podczas planowania wyjścia należy liczyć się z faktem że obecnie schronisko pod Rysami, jest nieczynne, w związku z prowadzoną przebudową obiektu. Oznacza to że najbliższe miejsce w którym możemy liczyć na schronienie i nocleg, znajduję się przy Popradzkim Stawie. Ostrzeżenia: Przed wybraniem się na wycieczkę, należy pamiętać o sprawdzeniu prognozy pogody. Należy unikać przebywanie na otwartych skalnych graniach podczas załamania pogody, w razie jego wystąpienia, jak najszybciej zawrócić. Po opadach deszczu, lub wystąpienia przymrozków, szlak może miejscami być niebezpieczny, wskazana jest wówczas wzmożona uwaga. Ze względu na dużą deniwelację, zawsze należy pamiętać o zabraniu dodatkowej ciepłej odzieży, oraz odzieży przeciwdeszczowej. Bacząc na popularność szlaku, w miejscach eksponowanych, oraz o wyższym stopniu trudności, można natrafić na korki, gdzie niebezpieczeństwem są sami niewłaściwie zachowujący się turyści, dlatego zalecam zachowanie wzmożonej czujności na tych odcinkach. WAŻNE INFORMACJE TURYSTYCZNE! Ze względu na fakt że akcje ratunkowe, oraz jakakolwiek forma pomocy medycznej w górach jest na Słowacji płatna - wskazane jest aby przed wyjazdem w Tatry Słowackie wykupić dla siebie i rodziny dodatkowe ubezpieczenie pokrywające w razie nieszczęśliwego wypadku, koszty akcji, w przeciwnym przypadku może nas spotkać przykra niespodzianka, gdy zostaniemy poproszeni o uiszczenie rachunku za taką akcję. Rachunku który może być bardzo wysoki. Dlatego zachęcam do jej wykupu. Większość z towarzystw ubezpieczeniowych oferuje tego typu usługę, należy jednak zwrócić uwagę na realną wysokość do jakiej towarzystwo ubezpieczeniowe zgadza się pokryć koszt udzielenia nam pomocy, oraz w jakiego typu działalności górskiej jest ona ważna. ----- Sam korzystam ze sprawdzonego przeze mnie towarzystwa ubezpieczeniowego Elvia. Oferują oni bardzo atrakcyjną cenę za ubezpieczenie, oraz elastyczność warunków w zależności od rodzaju działalności w górach, wszystkie formalności można załatwić w kilka minut w sieci, a polisa jest ważna niezwłocznie po dokonaniu i zarejestrowaniu przelewu, od dnia przez nas wskazanego. Polisę można wykupić nawet na jeden dzień, a gwarantowany w niej dodatkowy pakiet usług, w tym ubezpieczenie bagażu, sprawia że jest ona dobrą propozycją dla ludzi aktywnych. Cena za dzień ubezpieczenia, w typowej (nie wyczynowej, ani sportowej) turystyce górskiej, na terenie państw europejskich, zaczyna się od kwoty: 5,58 zł.    http://www.elvia.pl/ Przydatne Linki: SŁOWACKI PARK NARODOWY TATRY WYSOKIE - TANAP:  http://www.tanap.org/ SŁOWACKIE TATRZAŃSKIE POGOTOWIE RATUNKOWE: http://www.hzs.sk/ STRONA INFORMACYJNA O TATRACH SŁOWACKICH: http://www.tatry.net/ STRONA GŁÓWNA ELEKTRYCZNEJ KOLEJKI MIĘDZYMIASTOWEJ (Elektryćka): http://www.zsr.sk/ STRONA MIASTA WYSOKIE TATRY: http://www.vysoketatry.sk/ ROZKŁAD JAZDY AUTOBUSÓW ŚAD: http://www.tanap.sk/slovensky/bus.html ROZKŁAD JAZDY KOLEJKI MIĘDZYMIASTOWEJ (Elektryćki): http://www.tanap.sk/slovensky/vlak.html ROZKŁAD JAZDY AUTOBUSÓW ŚAD ZE ZDZIARU: http://www.zdiar.info/doprava/ STRONA SCHRONISKA POD WAGĄ: http://www.vysoketatry.com/chaty/chprysmi/pl.html STRONA SCHRONISKA NAD POPRADZKIM JEZIOREM: http://www.popradskepleso.sk/ Ważne telefony: Horska Służba (Słowackie Górskie Pogotowie Ratownicze) - 18300 TOPR - +48-601-100-300  / +48-18- 20-63-444 Kolejka elektryczna (Elektryćka) - 52 44 229 58 TANAP - +421/52/ 446 71 95